Het toeslagenlabel zou snel inzicht moeten bieden in de mate van pensioen-indexatie. Maar het labelschept verwarring en de horizon is met 15 jaar wel erg lang

Pensioenuitvoerders moeten helder communiceren over het pensioen van hun deelnemers. Dat geldt ook voor de mate waarin de pensioenen meegroeien met de inflatie. Vroeger heette dat indexatie, tegenwoordig toeslag. Pensioenuitvoerders gaan hun verwachting rond de toeslagverlening dit jaar voor het eerst zichtbaar maken met het toeslagenlabel.

Muntjes
Zo’n toeslagenlabel ziet er eenvoudig uit en dat was ook de opzet. Het werkt met muntjes. De linkerkolom draagt de titel ‘Stijging van de prijzen’ en heeft vier muntjes. In de tweede kolom geeft de pensioenuitvoerder aan of het pensioen de komende 15 jaar (!) even snel, minder snel of sneller groeit als de inflatie. In muntjes uitgedrukt: minimaal een, maximaal vijf. Uiteraard is er een verband met het behaalde rendement. Heeft een pensioenfonds het vermogen flink zien groeien, dan is de verwachting voor de toeslag hoog: veel muntjes dus. Tot zover is het allemaal te volgen.

Nog meer muntjes
Er is ook nog een derde kolom. We lezen: ‘Ook als het slechter gaat met de economie groeit uw pensioen veel minder snel dan de prijzen’. Ook hier wederom weergegeven met muntjes, wederom minimaal een, maximaal vijf. Hoeveel er komen te staan is afhankelijk van de inschatting hoe slecht het met de economie zal gaan. Ook dat is op zich logisch en begrijpelijk.

Overdaad schaadt
Kijken we naar het complete plaatje, dan slaat de verwarring toe. Ok, die tweede kolom, die geeft aan of we met ons pensioen de inflatie bijhouden. Daar was het ook om te doen. Maar in de tekst staat het woord 'normaal': ‘Uw pensioen groeit normaal sneller/even snel/minder snel dan de prijzen’ Alleen: wat is normaal? Daar moeten we naar gissen. En dan die derde kolom. Wat voegt die eigenlijk toe? Want is de verwachting van het bestuur rond de toeslag al niet verwerkt in kolom twee? We lezen immers in het label: ‘U ziet in dit plaatje hoe uw pensioen in de komende vijftien jaar meegroeit met de stijging van de prijzen.’ Overdaad schaadt hier wat mij betreft.

Toeslag hoe dan ook voorwaardelijk
En dan die termijn van 15 jaar. Is dat niet aan de lange kant? Tuurlijk willen we weten of ons pensioen de prijzen bijhoudt. Ik ben benieuwd naar het volgend jaar en ook nog wel naar het jaar erop. Maar daarna heb ik zoiets van: we zien wel. Vergelijk het eens met loonstijgingen of uitkeringen. Wie krijgt de toezegging dat zijn loon 15 jaar gelijke tred houdt met de inflatie? Niemand toch? Bovendien, hoe geloofwaardig is zo’n toezegging? In de eerste plaats is iedere pensioenindexatie per definitie voorwaardelijk. In de tweede plaats is indexatie, pardon, toeslag, sterk afhankelijk van de marktrente en het beleggingsrendement. En die zijn zoals iedereen weet onvoorspelbaar.

Jaarlijks aanpassen
Natuurlijk is met die onvoorspelbaarheid rekening gehouden. Pensioenfondsen mogen en moeten het toeslagenlabel ieder jaar opnieuw verstrekken (verzekeraars iedere drie jaar). Aanpassen kan dus; er is keuze uit 15 varianten. Maar hoe zal de doorsnee pensioendeelnemer naar die termijn van 15 jaar kijken als hij dit jaar vier muntjes ziet en het volgend jaar twee? Met verbazing denk ik. En als de toeslag het jaar erop weer anders is zou die verbazing wel eens kunnen omslaan in onverschilligheid.

Publicatiedatum: 16 februari 2009

Paul van Hulsen  

naar boven