Pensioenvragen

Pensioen is een verzamelnaam. Allereerst is er het pensioen van de overheid: de AOW. Iedereen die tussen zijn 15e en 65e  in Nederland woont krijgt AOW vanaf het 65e jaar. Een jaar niet in Nederland wonen levert een korting op van 2 procent.

Wie in loondienst heeft gewerkt zal daarnaast zeer waarschijnlijk aanvullend pensioen bij een of meer werkgevers hebben opgebouwd. Als een werkgever een pensioenregeling heeft, is iedere werknemer verplicht daaraan mee te doen. We maken onderscheid tussen ouderdomspensioen dat voor de werknemer is, en nabestaandenpensioen. Pensioenuitvoerders keren nabestaandenpensioen uit aan de partner of de kinderen van de overledene die het ouderdomspensioen heeft opgebouwd. Ook vut-regelingen en prepensioen vallen onder aanvullend pensioen.

Tot slot zijn er ook nog pensioenvoorzieningen die iedereen in eigen beheer kan regelen. Een veel gebruikte vorm is de koopsompolis. Bij een koopsom stort u geld in een verzekeringspolis. Dat kan in een keer of periodiek. Aan het einde van de looptijd kunt u met het gespaarde bedrag een lijfrente kopen. Een lijfrente keert periodiek aan u uit, vaak maandelijks of driemaandelijks. U kunt tegenwoordig ook kiezen voor extra pensioen opbouwen bij een bank. U stort daarbij net als bij een koopsompolis geld op een geblokkeerde spaarrekening. Van het opgebouwde kapitaal kunt u aan het einde van de looptijd een lijfrente-uitkering kopen.

Nee en ja. Als u tot aan uw pensioenleeftijd pensioen opbouwt, zal de pensioenuitvoerder bij wie u het laatst heeft opgebouwd contact met uw opnemen. Meestal krijgt u drie tot vier maanden voordat u stopt met werken een aanvraagformulier thuisgestuurd.

Heeft u in het verleden bij meerdere werkgevers pensioen opgebouwd? Dan kunt u het beste zelf met de pensioenuitvoerders contact opnemen. Let erop dat u dat minimaal drie maanden vantevoren doet. Als u te laat bent krijgt u mogelijk minder pensioen.

Wanneer u vóór de pensioendatum overlijdt moeten eventuele nabestaanden zelf partnerpensioen aanvragen bij de pensioenuitvoerder. Als u bent gescheiden, moet uw ex-partner eveneens zelf het pensioen aanvragen.

Voor de AOW krijgt u normaal gesproken een half jaar voordat u 65 wordt van de Sociale Verzekeringsbank een brief toegestuurd. U kunt dan via internet of per gewone post uw AOW aanvragen. Als u drie maanden nadat u 65 bent geworden nog geen brief heeft ontvangen, is het raadzaam zelf contact op te nemen met SVB in uw regio. Klik hier voor de contactgegevens 
 

Dat is afhankelijk van een aantal zaken. Allereerst: heb je bij een of meer werkgevers pensioen opgebouwd? Dat moet je bij elkaar optellen. Hiervoor kun je de nieuwe Uniforme Pensioen Overzichten gebruiken. Op http://www.checkmijnpensioen.nl/ en http://www.pensioenkijker.nl/ kun je uitrekenen hoeveel je krijgt. Vanaf 6 januari 2011 kun je ook terecht op http://www.mijnpensioenoverzicht.nl/ Je krijgt alleen toegang met je DigiD.

Bij sommige grote pensioenfondsen zoals het ABP kun je zien wat je bij een bepaalde leeftijd mag verwachten.

Als je voor je 65e stopt krijg je geen AOW, erna wel. Alleenstaanden krijgen vanaf 1 januari 2011 netto € 991,54 per maand, exclusief vakantiegeld. Gehuwden, geregistreerde partners en ongehuwd samenwonenden (allen 65+) ontvangen per persoon netto € 690,54. Een 65-plusser met een partner jonger dan 65 en met de maximale toeslag krijgt € 1267,14. Dit is eveneens exclusief vakantiegeld. Op onze AOW-pagina en op de website van de Sociale Verzekeringsbank (http://www.svb.nl/) kun je terugvinden hoeveel de AOW is.  

Spaar je daarnaast ook in eigen beheer, dan moet je dat er ook bijtellen. Een overzicht van opgebouwd privé-pensioen is niet gebruikelijk. Maar wellicht kan je verzekeraar een indicatie geven.

De 70-procentsnorm is bedoeld als indicatie voor een goed pensioen. Je zit op de norm als je AOW en het aanvullend pensioen van je werkgever samen 70 procent is van je laatstverdiende brutosalaris. Zeventig procent is voldoende omdat je na je 65e minder belasting betaalt. Netto houd je dus meer over en daar gaat het uiteindelijk om. Wie minder heeft dan 70 procent hoeft niet er se een pensioentekort te hebben. Over het pensioengat wordt veel gezegd en geschreven maar niet alles is even waar.  

Ieder jaar bouw je een bepaald percentage op. Bijvoorbeeld 2 procent. Dit wordt berekend over het brutosalaris minus de AOW-franchise. De AOW-franchise gaat van het salaris af, omdat je vanaf je 65e ook nog AOW krijgt. Over het bedrag dat resteert, de pensioengrondslag, bouw je pensioen op. Een voorbeeld:

Brutojaarsalaris: € 35.000
AOW-franchise:  € 11.872
Pensioengrondslag: € 23.128
Opbouw 2% per jaar: € 462,56 

Bij een eindloonregeling wordt het pensioen afgeleid van het laatstverdiende salaris. Als je carrière maakt is dat gunstig voor je pensioen. Maar dat hoeft niet altijd beter uit te pakken. Bijvoorbeeld omdat de pensioenopbouw bij een middelloonregeling hoger mag zijn (2,25 procent per jaar) dan bij een eindloonregeling (maximaal 2 procent). Als voorbeeld nemen we Unilever dat in 2007 is overgestapt op een middelloonregeling met een opbouwpercentage van 2,1 procent.

Een medewerker van 35 jaar met een brutojaarsalaris van € 40.000 had onder de oude pensioenregeling op zijn 62e een pensioen van 73,5 procent van zijn salaris. Onder de nieuwe regeling is dat 78,1 procent.

Eerder stoppen dan 62 levert daarentegen een lager pensioen op. Als de medewerker van 35 onder de oude regeling op zijn 60e was gestopt zou hij 63,5 procent van zijn salaris hebben gekregen. Onder de nieuwe regeling is het 61,2%.

Bij middelloonregelingen is het wel belangrijk dat het opgebouwde pensioen wordt geïndexeerd.

Raadpleeg de pensioenoverzichten. Met deze overzichten kunt u het pensioen aanvragen. Heeft u drie maanden voor de ingangsdatum nog niks gehoord? Neem dan contact op met de pensioenuitvoerder(s). Mogelijk kan men u niet vinden, bijvoorbeeld omdat u een verhuizing niet heeft doorgegeven. Of het pensioenfonds bestaat niet meer, is gefuseerd of heeft een andere naam. De Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen heeft op haar website een opsporingsplan voor vergeten pensioenen

Er bestaat ook een helpdesk vergeten pensioenen. De medewerkers kunnen u helpen bij het opsporen van pensioenfondsen. De helpdesk is iedere werkdag geopend van 8.30 tot 12.30 uur. Het telefoonnummer is 070 – 311 73 73.

Mensen die zijn geboren na 1 januari 1950 en op hun 65e een jongere niet-werkende partner hebben, krijgen voor die jongere partner geen AOW-toeslag meer. Dit wordt het AOW-gat genoemd. Vanaf 1 januari 2011 vervalt de AOW-toeslag voor 65-plussers van wie de partner jonger is dan 55. Dit treft alleen de 'nieuwe gevallen'. 

De Wet verevening pensioenrechten regelt dat bij een echtscheiding het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, gelijk wordt verdeeld tussen de partners. Dit geldt ook voor scheiding van tafel en bed. De ex krijgt zijn/haar pensioendeel als de partner die het pensioen heeft opgebouwd met pensioen gaat. Als de echtscheiding binnen twee jaar wordt gemeld bij de pensioenuitvoerder, betaalt deze het pensioen van de ex-partner rechtstreeks uit. Indien het later gebeurt, moet de ex zijn/haar deel bij de ander claimen.

Van belang is ook de vraag hoe het nabestaandenpensioen is geregeld. Is er een nabestaandenpensioen op risicobasis? Dan heeft de ex na een echtscheiding geen recht op een nabestaandenpensioen (ook wel partnerpensioen genoemd). Zie ook Pensioen en echtscheiding

Als je pensioenregeling een arbeidsongeschiktheidspensioen kent zal de pensioenopbouw gewoon doorlopen. Maar dan wel slechts over een bepaald percentage van je salaris of de diensttijd. Bij PGGM bijvoorbeeld bouw je bij volledige arbeidsongeschiktheid pensioen op over 70 procent van je salaris. Het ABP heeft de pensioenopbouw gemaximeerd tot 50 procent van de diensttijd. De exacte hoogte van de pensioenopbouw hangt af van de mate van arbeidsongeschiktheid.

Als je gedeeltelijk werkt betaal je over dat stuk zelf de pensioenpremie. Voor het deel dat je arbeidsongeschikt bent hoef je meestal geen premie te betalen (premievrij). In nogal wat pensioenregelingen is er overigens geen premievrijstelling als je voor minder dan 50 of 60 procent arbeidsongeschikt bent. Je bouwt dan alleen pensioen op over je eigen verdiensten. Let erop dat jij of je baas de premievrijstelling op tijd aanvraagt. Ben je te laat, dan kan de pensioenopbouw stoppen.

Vaak zal een arbeidsongeschiktheidspensioen ook je arbeidsongeschiktheidsuitkering aanvullen. Bij volledige arbeidsongeschiktheid is de WIA-uitkering maximaal 70 procent van € 45.017, ofwel € 31.512. Het arbeidsongeschiktheidspensioen is 70 procent van het bedrag boven € 45.017 (cijfer van 2007). Dit komt dus bovenop de WIA-uitkering.

Voorbeeld:

Salaris: € 55.000

WIA-uitkering: € 31.512 (70% X € 45.017)

Ao-pensioen: € 6988 (€ 55.000 - € 45.017 X 70%)

Totaal: € 38.500 (WIA-uitkering + arbeidsongeschiktheidspensioen)

Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid krijg je navenant minder. Informeer bij je pensioenuitvoerder.

Dat hangt sterk af van uw leeftijd en pensioenregeling. Was u op 31 december 2005 56 jaar of ouder? Dan hoefde uw werkgever het tijdstip waarop u met pensioen kunt niet te veranderen. Voorwaarde is wel dat uw pensioenregeling de mogelijkheid biedt de pensioendatum uit te stellen en in deeltijd met pensioen te gaan.

Als u op 31 december 2005 jonger was dan 56 zit het anders. In dat geval zit het erin dat de pensioenleeftijd is verhoogd. Bijvoorbeeld naar 65. Maar dit betekent niet dat u niet eerder kunt stoppen met werken. Dat kan op de volgende manieren:
 
1. U laat uw ouderdomspensioen eerder ingaan dan 65. Uw pensioen wordt dan in principe een stuk lager. Echter, in veel pensioenregelingen is het opbouwpercentage verhoogd zodat u sneller pensioen opbouwt. Volgens De Nederlandsche Bank heeft de gemiddelde pensioendeelnmer nu 36 jaar nodig om een pensioen te halen van 80 procent van het salaris. Dat was 40 jaar.
2. U gebruikt opgebouwd spaartegoed uit de levensloopregeling.
3. U maakt gebruik van de 40-deelnemingsjarenregeling. Stel u bent op uw 21e begonnen met werken. Uw werkgever wil u op uw 63e laten uittreden. Op uw 61e heeft u veertig deelnemingsjaren. Vanaf dat moment kunt u twee jaar extra pensioen gaan opbouwen. Het totale pensioen mag echter niet hoger zijn dan 70 procent van het bruto-inkomen.

Vaak wordt gesteld dat 70 procent van laatstverdiende brutosalaris een goed pensioen is. Een betere richtlijn geeft het antwoord op de vraag: hoeveel geld heeft u straks nodig? Handig is een lijstje van vaste uitgaven. Hoeveel moet u straks betalen aan hypotheek of huur, hoeveel bent u kwijt aan gemeentelijke belastingen en verzekeringen, hoeveel aan de auto? Plus natuurlijk de wekelijkse uitgaven aan het huishouden. Als u dat allemaal heeft geïnventariseerd kijkt u naar alle pensioeninkomsten. Op die manier krijgt u vanzelf een beeld of uw – gezamenlijke – pensioen voldoende is. Pas dan beslist u of aanvullingen nodig zijn. Schakel eventueel een onafhankelijk financieel planner in om u te helpen.

Dat is afhankelijk van je totale inkomen. Hieronder de tarieven van 2011.

Nee. De laatste jaren hebben veel pensioenfondsen de voorziening voor een nabestaandenpensioen (ook: partnerpensioen) versoberd. Alertheid is geboden indien je pensioenfonds een  nabestaandenpensioen heeft op risicobasis. Het komt er dan op neer dat je partner alleen een nabestaandenpensioen krijgt wanneer jij als werkende er premie voor betaalt. Als je ontslag neemt of krijgt, vervalt het recht op nabestaandenpensioen. Overlijd je tijdens de periode dat je een ww-uitkering krijgt, dan is je partner wel verzekerd voor het nabestaandenpensioen.

Als je gaat scheiden vervalt het recht op nabestaandenpensioen ook.

Je kunt dit voorkomen door bij beëindiging van je dienstverband te kiezen voor uitruil van ouderdomspensioen voor nabestaandenpensioen. Je werkgever is verplicht je deze keuzemogelijkheid aan te bieden. Het nabestaandenpensioen mag na uitruil niet hoger zijn dan 70 procent van het resterende ouderdomspensioen. Het recht op uitruil krijg je ook op het moment dat je met pensioen gaat.

Als je nabestaandenpensioen hebt op opbouwbasis ligt het anders. In dat geval blijft je partner ook na ontslag recht houden op het nabestaandenpensioen dat is opgebouwd tot de datum van overlijden. Ga je scheiden, dan houdt je ex-partner het recht op nabestaandenpensioen dat is opgebouwd tot de echtscheidingsdatum.

Als je van baan wisselt kun je ook kiezen voor waardeoverdracht. Je pensioenrechten van je oude werkgever gaan dan mee naar je nieuwe werkgever. Overlijd je tijdens de periode van je nieuwe baan, dan wordt het pensioen dat is overgedragen ook meegenomen bij de berekening van het nabestaandenpensioen. Zonder waardeoverdracht zou dat deel verloren zijn gegaan.

Samenwonen
Als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, heeft je partner automatisch recht op een nabestaandenpensioen. Voor samenwoners is het even opletten. Veel pensioenregelingen stellen op dit punt eisen. Soms moeten samenwoners een bepaalde periode hebben samengewoond, variërend van een half jaar tot vijf jaar. Anderen eisen een samenlevingscontract. Voldoe je niet aan de eis, dan is er geen nabestaandenpensioen.

Tips om je pensioen te verbeteren 

De antwoorden op al je pensioenvragen vind je op Pensioenpower.nl