Zzp'er en pensioen

Een zelfstandige zonder personeel dient zelf voor zijn pensioen te zorgen. Sommige zzp’ers vertrouwen erop dat zij straks kunnen leven van de verkoopopbrengst van hun bedrijf. Dat is nog maar de vraag. Als er al een goede prijs wordt geboden is er de fiscus die zijn deel wil hebben. En dat deel kan oplopen tot 52 procent van de zogeheten stakingswinst. Wat zijn de alternatieven?

Gebruik maken van de Fiscale Oudedagsreserve (FOR)

De Fiscale Oudedagsreserve is een jaarlijkse reservering uit de winst van uw onderneming voor uw pensioen. Boekhoudkundig is er sprake van een reserve op de balans. Over het bedrag betaalt u voorlopig geen belasting. Hou er dus rekening mee dat dit feitelijk uitstel van belastingbetaling is.

De FOR is gebonden aan een maximum van 12 procent van de winst. In 2010  € 11.811. Verder geldt er een aantal voorwaarden:

- u moet jaarlijks minimaal 1225 uur aan uw onderneming besteden
- de onderneming moet winst maken
- u bent bij aanvang nog geen 65
- uw totale FOR mag niet hoger zijn dan het bedrijfsvermogen
- De FOR moet terug te vinden zijn op de jaarlijkse balans
- De FOR is alleen bruikbaar voor eigenaren van eenmanszaken, vennoten in een VOF of maten in een maatschap

Stel dat u uw bedrijf verkoopt. Wat kunt u dan met de FOR?
Als u niets doet valt de FOR bij verkoop van de onderneming in box 1 en dient u er inkomstenbelasting over te betalen. Dit kunt u voorkomen door de FOR om te zetten in een lijfrenteverzekering en af te storten bij een verzekeringsmaatschappij. Uiteraard moeten er dan wel liquide middelen zijn. Belastingheffing (in box 1) vindt plaats als u lijfrente-uitkeringen ontvangt.

De stakingswinst - het verschil tussen de boekwaarde en de verkoopprijs - kunt u ook in een lijfrente storten. De koopsom waarmee u de lijfrente aankoopt mag u aftrekken van uw belastbaar inkomen in box 1. Dat levert belastingbesparing op. De hoogte van de aftrek is afhankelijk van uw leeftijd:

• € 433.053 voor ondernemers ouder dan 60

• € 216.533 voor ondernemers tussen 50 en 60

• € 108.272 voor ondernemers jonger dan 50

notabene: ondernemers onder de 50 krijgen ook € 216.533 aftrek als zij hun lijfrente-uitkeringen meteen laten ingaan.

Ook hier geldt dat u pas belasting betaalt als u de lijfrente-uitkeringen ontvangt.

Een lijfrente nemen

Een zzp’er kan net als een werknemer geld storten in een lijfrente. Dit kan periodiek, bijvoorbeeld maandelijks, of af en toe met wat grotere bedragen (koopsommen). Indien u een pensioentekort heeft, kunt u betaalde premies (gedeeltelijk) van uw belastbaar inkomen aftrekken. Op de website van de belastingdienst kunt u met behulp van een rekenprogramma uw lijfrente-aftrek uitrekenen.

Tijdens de opbouwfase heeft u de keuze tussen een garantiepolis (met een gegarandeerde uitkering en winstdelling) en een beleggingspolis. Bij die laatste kunt u kiezen uit allerlei fondsen met meer of minder risico. Bedenk dat een hoger rendement altijd gepaard gaat met meer risico. Combinaties van garantiepolissen en beleggingspolissen zijn ook mogelijk. 

Op het moment dat de polis afloopt kunt u van het opgebouwde kapitaal een lijfrenteverzekering afsluiten. Dit kan bij dezelfde verzekeraar of een andere. U kunt zelf aangeven hoe vaak u de uitkeringen wilt ontvangen, bijvoorbeeld per kwartaal of per maand. Het is verstandig om diverse offertes aan te vragen omdat de verschillen zeker bij grote koopsommen aanzienlijk kunnen zijn. Als u het geld nog niet nodig heeft kunt u het bedrag ook doorstorten in een uitgestelde lijfrente. Na een bepaalde periode, bijvoorbeeld vijf jaar, mag u wederom kiezen bij welke verzekeraar u het kapitaal wilt onderbrengen.

Overlijden
Wat gebeurt er met uw kapitaal als u overlijdt? Dat is afhankelijk van de polis. Er zijn drie opties:

1. U neemt een polis die alleen bij leven uitkeert, bijvoorbeeld op uw 63e. Bij voortijdig overlijden gaat de ingelegde premie naar de verzekeraar. Uw nabestaanden krijgen niets. Dit type verzekering heeft wel de hoogste uitkering (mits u in leven blijft!)

2. De polis keert na uw overlijden de ingelegde premies zonder rendement uit aan uw nabestaanden. Het opgebouwde rendement wordt wel aan u verstrekt als de verzekering op de einddatum uitkeert.

3. U heeft een gemengde polis. Hiermee zijn de uitkeringen zowel bij leven als na uw overlijden even hoog. Met een gemengde polis zijn uw nabestaanden het beste af. Nadeel: van alle varianten is het totaalbedrag van de uitkering bij in leven zijn het laagst. 

Een beleggingsrekening openen

Als u geen pensioentekort heeft kunt u ook geen lijfrentepremie aftrekken. Een lijfrente is dan door de hoge kosten duur. Heeft u de discipline, dan kunt u ook periodiek geld storten op een beleggings- of effectenrekening. Stel wel op tijd uw kapitaal veilig door dit een of twee jaar voor de pensioendatum te parkeren op een spaarrekening. De belastingheffing gebeurt in box 3 (1,2 procent boven de vrijstelling) en is gunstiger dan in box 1 (inkomstenbelasting).

Pensioenregeling werkgever voortzetten

Als u voorafgaand aan uw ondernemersschap een betaalde baan had, mag u in principe tien jaar na uitdiensttreding op vrijwillige basis en op eigen kosten aan de pensioenregeling van de ex-werkgever blijven deelnemen. Vraag dit wel na bij uw pensioenuitvoerder, want niet elk pensioenreglement voorziet hierin.

naar boven