Pensioengat: feiten en fabels

Zit jij met een pensioengat? Misschien is een aanvulling op je pensioen dan nodig. Toch hoeven we niet voor elke pensioenbedreiging in de stress te schieten. Een aantal feiten en fabels over het pensioengat op een rij.

• Verhoging van de AOW-leeftijd veroorzaakt een pensioengat
• Een pensioengat veroorzaak je zelf
• Ook buiten mijn schuld kan er een pensioengat ontstaan
• Ik heb een pensioengat als mijn pensioen minder is dan 70 procent van mijn laatstverdiende salaris
• Zevenenzeventig procent van de werknemers met een aanvullende pensioenverzekering heeft een pensioentekort
• Als ik mijn leven lang bij een werkgever heb gewerkt kan ik nooit een pensioengat hebben
• Een echtscheiding kost me altijd de helft van mijn pensioen
• Ik ben al tien keer van baan gewisseld. Daar gaat mijn oudedag
• Ik heb altijd parttime gewerkt. Daardoor is mijn pensioenopbouw niet optimaal en zit ik straks met een pensioentekort
• Als ik op mijn 62e stop met werken heb ik een pensioengat
• Omdat wij tweeverdieners zijn lopen we minder risico  
• Mijn partner is zeven jaar jonger dan ik. We krijgen te maken met een gigantisch pensioengat omdat in 2015 de AOW-toeslag is afgeschaft

Verhoging van de AOW-leeftijd veroorzaakt een pensioengat

Feit. De AOW-leeftijd is vanaf 2022 gekoppeld aan de levensverwachting. En die stijgt volgens het CBS. Een voorbeeld voor een gehuwde: stel je bent in maart 2017 35 jaar. Volgens de huidige levensverwachting krijg je dan pas AOW als je 70 jaar en negen maanden bent. Is je gewenste pensioenleeftijd bijvoorbeeld 65, dan heb je een pensioengat van 5 jaar en negen maanden. In geld uitgedrukt is dat voor de gehele periode € 54.827 bruto. Je kunt dit pensioentekort verkleinen door langer door te werken en/of door nu al te beginnen met extra pensioensparen. Kijk hier voor jouw AOW-leeftijd

Een pensioengat veroorzaak je zelf  

Feit. Er zijn niet zoveel mensen met een ongeschonden pensioenopbouw. Vaak komt dat door eigen keuzes. Zaken die een pensioengat veroorzaken zijn onder meer deeltijdwerk, eerder stoppen met werken, tijdelijk stoppen met werken, veelvuldig van baan veranderen en echtscheiding.

Ook buiten mijn schuld kan er een pensioengat ontstaan

Feit. Bijvoorbeeld door arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Als je arbeidsongeschikt wordt loopt je pensioenopbouw soms door, maar dat is nooit volledig. Word je werkloos, dan stopt je pensioenopbouw helemaal.

Ook slechte beleggingsrendementen van pensioenfondsen en een lage rente op de kapitaalmarkt zijn van invloed op de uiteindelijke hoogte van je pensioen. In het Pensioenakkoord is in principe afgesproken dat pensioenuitkeringen mede afhankelijk worden van de beleggingen en de rente. In feite komt het erop neer dat je wel pensioen krijgt, maar dat niemand vantevoren weet hoeveel. Het kan mee- of tegenvallen.

Een pensioengat kan ook ontstaan als je pensioenfonds besluit de pensioenen te korten. Dat is voor het eerst gebeurd in 2013. Ook het achterwege blijven van indexatie veroorzaakt in feite een pensioengat.

Ik heb een pensioengat als mijn pensioen minder is dan 70 procent van mijn laatstverdiende salaris.

Fabel. Of je pensioen voldoende is hangt van meer faktoren af dan alleen een percentage van het laatstverdiende loon. Na je 65e zullen de uitgaven waarschijnlijk lager zijn doordat de kinderen het ouderlijk huis hebben verlaten, de hypotheek (ver) is afgelost en er minder grote uitgaven worden gedaan. Daarnaast laat de 70-procentsnorm andere inkomsten zoals spaargeld, uitkeringen uit lijfrentes, erfenissen, of benutting van overwaarde van het eigen huis buiten beschouwing. Conclusie: het pensioengat is een zeer rekbaar begrip.

Zevenenzeventig procent van de werknemers met een aanvullende pensioenverzekering heeft een pensioentekort.

Feit. In 2000 heeft het Verbond van Verzekeraars het NIPO een onderzoek laten doen naar de redenen waarom mensen aanvullende pensioenverzekeringen afsluiten. De belangrijkste reden bleek een pensioentekort te zijn. En inderdaad gaf 77 procent aan dat men een pensioentekort had. Bij vrouwen was het zelfs 88 procent. Overigens is niet bekend hoe objectief dat pensioengat is vastgesteld.   

Als ik mijn leven lang bij een werkgever heb gewerkt kan ik nooit een pensioengat hebben.

Fabel. Als het opbouwpercentage lager is dan 1,75 per jaar kom je na veertig dienstjaren niet aan 70 procent van je laatstverdiende salaris. Stel dat het opbouwpercentage 1,5 procent is. Dan zit je op 60 procent. Daarnaast kunnen onvoorziene omstandigheden, zoals tijdelijk stoppen met werken of een echtscheiding, gaten in je pensioen slaan.

Een echtscheiding kost me altijd de helft van mijn pensioen.

Fabel. Het is wel zo dat je in principe de helft van je ouderdomspensioen van je werkgever aan je ex moet geven als je bent gescheiden na 1 mei 1995. Maar ex-partners kunnen van deze zogenoemde verevening ook afzien. Bijvoorbeeld als jullie allebei een goed pensioen hebben. Bovendien geldt pensioenverevening alleen voor het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Kortom, als je na je echtscheiding bijvoorbeeld nog twintig jaar pensioen opbouwt, hoef je dat niet te delen met je ex.

Ik ben al tien keer van baan gewisseld. Daar gaat mijn oude dag.

Geen feit, maar ook geen fabel. Het hangt er onder meer vanaf of je oude pensioenrechten hebt kunnen meenemen naar je nieuwe werkgever. Wettelijk kan dat vanaf 8 juli 1994. Als je pensioenrechten zijn meeverhuisd, en je pensioenregeling is er steeds op vooruit gegaan, dan zal dat ook een verbetering van je uiteindelijke pensioen betekenen. Maar het kan ook tegenvallen. Bijvoorbeeld als je van een goede (eindloon)regeling teruggaat naar een middelloon- of beschikbare premieregeling. Ook is van belang of oude pensioenrechten jaarlijks worden verhoogd zodat inflatie de waarde niet vermindert. Als dat niet gebeurt worden die pensioenrechten elk jaar minder waard. Doorgaans is veelvuldig van baan wisselen niet bevorderlijk voor je pensioenopbouw.

Ik heb altijd parttime gewerkt. Daardoor is mijn pensioenopbouw niet optimaal en zit ik straks met een pensioentekort.

Feit. Deeltijders hebben, als je ze tenminste vergelijkt met fulltimers, per definitie een pensioengat omdat ze nooit een volledig pensioen kunnen opbouwen. Voor deeltijdwerkers, in de praktijk vaak vrouwen, is de afgelopen jaren wel vooruitgang geboekt. Zo mogen ze met ingang van 8 juli 1994 niet langer worden uitgesloten van deelname aan een pensioenregeling.

Als ik op mijn 62e stop met werken heb ik een pensioengat.

Feit. Waarbij we ervan uitgaan dat 40 dienstjaren de norm is en je op je 25e bent begonnen met werken. Stop je op je 62e omdat je bijvoorbeeld met prepensioen gaat, dan mis je drie opbouwjaren. Stel je brutojaarsalaris bedraagt € 45.000. De franchise (het deel dat van je salaris wordt afgetrokken omdat je straks AOW krijgt) is € 14.000. Het opbouwpercentage is 1,75 procent per jaar. De pensioenopbouw loopt niet door tijdens het prepensioen. Een vergelijking:

Stoppen bij 62:
(37 x 1,75%) x (€ 45.000 - € 14.000) = € 20.072,50. Dit is exclusief AOW.

Stoppen bij 65:
(40 x 1,75%) x (€ 45.000 - € 14.000) = € 21.700. Dit is exclusief AOW.

Eerder stoppen kost je  € 1627,50 per jaar.

Omdat wij tweeverdieners zijn lopen we minder risico.

Fabel. Het risico hangt onder meer af van de zogenoemde franchise. De franchise is het bedrag dat van het brutosalaris afgaat voordat het pensioen wordt berekend. Deze aftrek wordt gebruikt omdat we naast het aanvullend pensioen ook nog AOW krijgen. Daarom spreken veel pensioenregelingen over de AOW-franchise. Hoe hoger de franchise, hoe lager je pensioen.
Het punt is dat je AOW-uitkering soms niet genoeg is om de franchise volledig te compenseren. In dat geval ontstaat er een pensioentekort. Of dat bij jullie zo is hangt sterk af van de manier waarop de franchise wordt berekend. En dat kan per pensioenregeling variëren. Als je pensioenregeling de AOW voor twee gehuwden gebruikt heb je pech. Je krijgt dan het beruchte tweeverdienersgat voor de kiezen. Het volgende voorbeeld laat zien hoe het werkt:

Brutojaarsalaris: € 42.000
Franchise: € 23.104
Pensioengrondslag: € 18.896

Pensioen (70% x € 18.896): € 13.227
AOW (juli 2007, incl. vakantiegeld): € 8549
Totaal pensioen: € 21.776

Ter vergelijking: de norm is 70 procent van het laatstverdiende salaris. In het voorbeeld komt dat neer op 70% x € 42.000 = € 29.400. Het totale pensioen is in werkelijkheid € 21.776. Laten we ervan uitgaan dat jullie beiden € 42.000 verdienen. Per persoon is jullie pensioen dan circa 52 procent van het laatstverdiende loon. In euro’s is het pensioengat € 7624 per persoon per jaar.  Het is dus zeker zinvol om te kijken welke franchise jouw pensioenregeling gebruikt. Overigens is het de trend om franchises zoveel mogelijk te verlagen. Sociale partners en het kabinet hebben dat eind 1997 afgesproken.

Mijn partner is zeven jaar jonger dan ik. We krijgen te maken met een gigantisch pensioengat omdat in 2015 de AOW-toeslag wordt afgeschaft.

Feit. In 2015 is de AOW ‘geïndividualiseerd’. Het betekent gewoon dat dan iedereen vanaf zijn 65e alleen recht heeft op zijn eigen AOW. Nu kan iemand met een jongere partner onder voorwaarden een toeslag krijgen van maximaal de AOW die men zelf krijgt. Vanaf 2015 stopt de toeslag. In het ergste geval kan dat een tekort opleveren van bruto € 8813 per jaar (cijfer van 2014). Over een periode van zeven jaar loopt het tekort op naar maximaal € 61.691. Dit bedrag is niet gecorrigeerd voor inflatie waardoor het in de praktijk nog hoger zal zijn.

Misschien wil je dit ook lezen  
 Zelf sparen voor je pensioen
 Pensioen aanvullen
 Pensioen opbouwen
 blind pagebreak

Pensioenadvies

Wil je extra voor je pensioen sparen? Maar hoe en met welk product weet je niet. Tijd voor onafhankelijk deskundig advies van de Pensioentelefoon. Open op vrijdag van 9.30 tot 12.30 uur

Lees meer

Disclaimer

Contact

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Adverteren